Nodusfall – bản sao Elden Ring hay nước cờ chiến lược của HoYoverse?

Khi màn hình bừng sáng với chiến binh có đôi cánh trắng giữa vùng đất chết chóc, không một ai trong phòng nghĩ rằng chỉ ba giờ sau, cộng đồng game toàn cầu sẽ chia làm hai phe. Một bên dán ảnh nhân vật Nodusfall cạnh Malenia của Elden Ring, gọi HoYoverse là kẻ đạo nhái. Phe còn lại chỉ tay vào dòng chữ quan trọng nhất trong thông báo: bốn người chơi săn boss cùng nhau. Tôi nhớ cảm giác ngồi xem một cuộc đua 400m mà hai vận động viên cùng bước ra từ cùng một đường chạy. Họ giống nhau ở dáng chạy, giống nhau ở cách đặt chân, nhưng chỉ khi vòng qua khúc cua cuối, người ta mới biết ai đang bóp nhịp, ai chỉ đang bắt chước. Nodusfall đang ở đúng khúc cua đó. HoYoverse, công ty Trung Quốc đứng sau Genshin Impact và Honkai: Star Rail, vừa công bố dự án mới hoàn toàn khác biệt: Nodusfall. Không còn phong cách anime tươi sáng, không còn hệ thống gacha với những nhân vật dễ thương. Nodusfall chọn dark fantasy, đồ họa thực tế, bầu không khí u ám, và điểm nhấn là hợp tác bốn người săn boss. Chỉ với một đoạn trailer, sản phẩm nhanh chóng trở thành tâm điểm của làng game, nhưng vì lý do mà HoYoverse chắc chắn không mong muốn: người chơi cho rằng nó sao chép quá nhiều từ Elden Ring. Đây là lần đầu tiên một công ty gắn với dòng game dịch vụ lâu năm nhảy vào phân khúc game hành động nhập vai cao cấp, nơi FromSoftware của Nhật Bản gần như là người đặt ra luật chơi từ thời Dark Souls. Elden Ring ra mắt năm 2026, giành giải Game of the Year, bán hơn 20 triệu bản chỉ sau một năm, trở thành biểu tượng thương mại lẫn nghệ thuật của thể loại soulslike. Khi một ông lớn Trung Quốc tuyên bố làm dark fantasy với đồ họa thực tế, việc cộng đồng đặt cạnh chuẩn mực của FromSoftware là điều không thể tránh khỏi. Nhưng câu hỏi đáng giá hơn không phải là “Nodusfall có giống Elden Ring hay không”. Nó giống, điều đó quá rõ ràng. Câu hỏi đáng giá hơn là liệu sự giống nhau kia nói lên điều gì về chiến lược của HoYoverse, về ranh giới giữa ảnh hưởng và đạo nhái, và về cách cộng đồng chúng ta vội kết án một trò chơi mới chỉ vì vài khung hình tĩnh. Thị trường game có một quy luật giống hệt thể thao: thành tích càng lớn, đối thủ càng tìm cách bám vào hình ảnh của bạn. Elden Ring không chỉ tạo ra một cú hích về doanh số; nó tạo ra một mẫu hình. Các nhà phát triển trên thế giới bắt đầu chọn lối chiến đấu khó, thiết kế thế giới rộng mở, bầu không khí u tối. Không ai gọi họ là đạo nhái. Nhưng khi HoYoverse – công ty có biệt danh “máy in tiền” của làng game – làm điều tương tự, định kiến lập tức trỗi dậy. Vì sao? Bởi vì trong con mắt nhiều người, một studio làm gacha anime không có quyền đứng chung sân với FromSoftware. Đây không hẳn là vấn đề bản quyền, mà là vấn đề phả hệ. Tôi bước vào kho lưu trữ như một nhà khảo cổ, khi rời đi tôi là người kể chuyện. Nhìn lại lịch sử, bất kỳ thể loại nào định hình nền công nghiệp game cũng bắt đầu từ sự kế thừa. Dark Souls tự nó đã nợ rất nhiều dòng manga Berserk của Nhật Bản. Bầu không khí nhà thờ đổ nát, những thanh gươm khổng lồ, thế giới bị nguyền rủa – tất cả đều hiện diện trong tác phẩm của Kentaro Miura từ những năm 2026. Nhưng FromSoftware không bị gọi là đạo nhái Berserk, vì họ đã biến những ảnh hưởng đó thành thứ ngôn ngữ riêng: chiến đấu tỉ mỉ từng góc lăn, cái chết là một phần của vòng lặp, câu chuyện được kể qua mảnh vỡ và gợi ý. Nodusfall muốn thoát khỏi cái bóng của Elden Ring, nó cần làm điều tương tự: tạo ra một cú chuyển nhịp đủ lớn để người chơi quên đi hình ảnh ban đầu. Điểm hẹn nằm ở co-op bốn người. Không phải trò chơi nào có nhân vật cánh trắng cũng là Elden Ring, cũng như không phải vận động viên nào chạy bước dài cũng là VĐV 400m. Khi một trò chơi được thiết kế cho bốn người cùng vào trận, nhịp điệu trận đấu sẽ hoàn toàn thay đổi. Elden Ring dù có chế độ triệu hồi vẫn lấy trải nghiệm đơn người làm trung tâm; mỗi pha né đòn, mỗi quyết định dồn sát thương đều là cuộc độc thoại giữa người chơi và màn hình. Nodusfall nếu thực sự xây dựng lối chơi săn boss như một dàn đồng ca bốn bè, thì nó đang đứng gần Monster Hunter hơn là Elden Ring. Và đó là một cuộc đua khác, trên một đường chạy khác. Người hâm mộ có lý khi so sánh hình ảnh. Nhân vật có đôi cánh trắng gợi nhớ Malenia, người phụ nữ tóc bạc gợi nhớ Melina. Nhưng nếu chỉ dừng ở cảm giác, chúng ta rất dễ quên rằng dark fantasy là một mảnh đất chung. Đôi cánh đã xuất hiện trong thần thoại của mọi nền văn minh. Kiếm và bóng ma đã là ngôn ngữ của thể loại kỳ ảo suốt nhiều thập kỷ. Điều tạo nên một tác phẩm nguyên bản không phải là việc nó dám vứt bỏ mọi hình ảnh quen thuộc, mà là cách nó đặt chúng vào một cấu trúc chuyển động mới. Một bộ phim tài liệu thể thao về chạy 800m không thể thiếu những bước chân, nhưng nếu đạo diễn biết đặt máy quay ở góc khác, biết cắt theo nhịp khác, khán giả sẽ thấy một câu chuyện chưa từng được kể. Câu chuyện của HoYoverse còn nhiều ẩn số. Liệu họ có dám trình diễn trực tiếp một màn săn boss dài mười lăm phút, nơi bốn người chơi thật sự phải phối hợp để hạ một con quái vật có quỹ đạo tấn công liên tục thay đổi? Nếu có, mọi cuộc tranh cãi về việc giống Malenia sẽ chìm xuống vì người xem bị cuốn vào thứ họ chưa từng thấy ở Elden Ring. Còn nếu HoYoverse chỉ phô diễn thêm những góc máy điện ảnh, những cánh rừng âm u, và những pha đánh gươm chậm rãi, cú áp lực của dư luận sẽ tăng gấp bội. Đây là khoảnh khắc nhà vô địch thật sự được khai sinh, không phải thời điểm công bố. Một chi tiết quan trọng mà nhiều bài viết bỏ qua: HoYoverse là một trong những công ty game giàu nhất thế giới. Họ có tiền để thuê nhân tài, có kỹ thuật để vận hành máy chủ, có dữ liệu người chơi khổng lồ từ Genshin Impact và Honkai. Nhưng tiền và kỹ thuật không thể mua được sự tín nhiệm của cộng đồng FromSoftware. Cũng giống một đội bóng mới nổi có thể chi đậm trên thị trường chuyển nhượng, nhưng phải qua nhiều mùa giải mới có thể thuyết phục cổ động viên rằng họ xứng đáng với danh hiệu. Sự nghi ngờ dành cho HoYoverse không đến từ năng lực lập trình; nó đến từ câu hỏi bản sắc: một công ty đã thành công với những nhân vật dễ thương và lối chơi gacha có thật sự hiểu được chiều sâu của dark fantasy hay không? Câu trả lời có thể nằm trong cách Nodusfall xử lý cái chết của nhân vật. Nhịp đau trong game soulslike giống nhịp chạy của vận động viên đường dài; nó không thể giả tạo. Nếu HoYoverse chỉ sao chép bề nổi, người chơi sẽ cảm nhận điều đó ngay từ nhịp đầu tiên: độ trễ của một cú lăn, tiếng chạm kiếm vào khiên, khoảnh khắc im lặng trước khi boss tung đòn. Trong thể thao, biểu đồ GPS không biết nói dối. Trong game, phản hồi tay cầm cũng vậy. Nhìn sang khu vực Đông Á, cuộc tranh cãi Nodusfall bị thổi phồng bởi một bối cảnh lớn hơn: sự cạnh tranh giữa ngành game Trung Quốc và Nhật Bản. Nhật Bản từng là bậc thầy về game hành động, với FromSoftware và Capcom. Trung Quốc từng bị gắn mác “công xưởng sao chép”, nhưng đang dần chuyển mình thành thế lực có vốn và có tham vọng. Khi một công ty Trung Quốc dám đụng đến thể loại mà Nhật Bản thống trị, làn sóng bài xích không chỉ đến từ sự khắt khe về thẩm mỹ mà còn từ tâm lý phòng thủ của cả một nền văn hóa game. Giới luật sư sẽ nói rằng cơ chế trò chơi không thể được bảo hộ bản quyền; chỉ những biểu hiện cụ thể như thiết kế nhân vật, tài sản nghệ thuật hay tên gọi mới có thể bị xem là vi phạm. Một người phụ nữ tóc trắng xuất hiện trong game dark fantasy không khiến FromSoftware có cửa thắng kiện. Nhưng tòa án công chúng không vận hành theo luật; nó vận hành theo cảm xúc và hình ảnh. Hai bức ảnh đặt cạnh nhau trên mạng xã hội có sức nặng hơn bất kỳ lập luận pháp lý nào. Đó là lý do Nodusfall có thể an toàn về mặt luật pháp mà vẫn mất điểm trong quảng trường dư luận. Tôi đã từng chứng kiến nhiều cuộc bàn luận tương tự trong làng thể thao. Một vận động viên trẻ thay đổi kỹ thuật để trông giống thần tượng, nhưng cơ thể của anh ta sớm phản bội: nếu kỹ thuật đó không phù hợp với cấu trúc cơ, chấn thương sẽ đến. Nodusfall đang thay đổi “kỹ thuật chạy” của HoYoverse. Nhà phát triển vốn quen với việc giữ chân người chơi bằng chu kỳ phần thưởng giờ phải đối mặt với một đối tượng khó tính hơn: những game thủ kỳ cựu có thể dành hàng trăm giờ chỉ để học cách né một đòn của boss. Họ không dễ bị mua chuộc bằng đồ họa đẹp. Họ cần một nhịp thở chân thực. Đừng hiểu lầm rằng tôi đang bênh vực HoYoverse. Cảnh báo lớn nhất chính là chiến lược truyền thông của họ. Từ trước đến nay, HoYoverse hiếm khi công bố gameplay thực sớm; họ thường tung ra những đoạn phim CGI hoành tráng và để người hâm mộ tự tưởng tượng. Cách làm đó hiệu quả với tựa game gacha vì đối tượng người chơi đã quen với việc tin vào lời hứa. Nhưng với Nodusfall, một trò chơi cao cấp đặt cược vào danh tiếng, việc giữ im lặng sẽ là thảm họa. Mỗi ngày trôi qua mà không có gameplay, hình ảnh so sánh với Elden Ring lại ăn sâu hơn vào tâm trí công chúng. Ở chiều ngược lại, một đối thủ thông minh sẽ biến cơn bão truyền thông thành cơ hội. The Witcher 3 từng bị ví với Skyrim, Genshin Impact từng bị gọi là bản sao Zelda: Breath of the Wild. Vậy mà những tựa game đó vẫn thành công, vì họ sớm cho người chơi thấy những gì không thể tìm thấy ở nguồn cảm hứng ban đầu. Genshin Impact vay mượn thế giới mở của Zelda nhưng thêm vào hệ thống nguyên tố và mô hình dịch vụ lâu dài, biến “sao chép” thành “cải biến”. Nodusfall cần tìm ra sửa đổi của riêng mình. Co-op bốn người là ứng viên sáng giá nhất, nhưng nếu không được xây dựng thành trải nghiệm cốt lõi, nó chỉ là một chiêu trò. Hãy tưởng tượng một trận đấu mà bản năng cá nhân phải hòa vào nhịp tập thể. Trong esports, đội tuyển có năm người chơi, mỗi người một vai trò, một vị trí. Nodusfall với bốn người chơi săn một con boss siêu lớn có thể tạo ra thứ mà Elden Ring chưa từng chạm tới: cảm giác một bản giao hưởng bốn nhạc cụ cùng ứng tấu trên một bản nhạc tự do. Cái khó là boss phải được thiết kế để khiến cả bốn người phải di chuyển như một cơ thể thống nhất. Nếu boss chỉ là một bức tường máu mà bốn người cùng đánh, trò chơi sẽ nhanh chán. Nếu boss có thể tách rời cả bốn người bằng những đòn diện rộng đòi hỏi sự phối hợp chính xác, Nodusfall sẽ viết được trang riêng. Trong bức tranh lớn hơn, thói quen “kết án trước khi xét xử” của cộng đồng không phải điều mới. Những năm gần đây, người chơi thường đưa ra phán quyết đạo đức chỉ dựa trên vài hình ảnh rò rỉ. Điều đó giết chết nhiều ý tưởng mới trước khi chúng kịp thở. Một trò chơi không chỉ là tổng hòa của những bức ảnh tĩnh. Nó là chuyển động, là cảm giác nơi tay cầm, là nhịp tim đập nhanh khi thanh máu boss dần cạn. Việc đánh giá Nodusfall bây giờ cũng giống việc chấm điểm một vận động viên lúc đang khởi động, trước khi anh ta bước vào đường đua. Chợ game ồn ào, nhưng tôi vẫn muốn lắng nghe thứ tiếng nhịp chạy lặng lẽ từ bên dưới lớp trailer. Tôi muốn biết nhà phát triển có đủ bản lĩnh để bước ra khỏi hình bóng của Elden Ring hay họ sẽ tiếp tục lao theo đường mòn. Nếu Nodusfall được trình diễn với một màn gameplay dài, có cắt cảnh theo nhịp mới, có chiến thuật kéo boss ra khỏi trung tâm sân khấu, thì ngôi sao của nó sẽ thức dậy muộn nhưng vẫn kịp tỏa sáng. Còn nếu mọi lời hứa chỉ dừng lại ở đoạn phim quảng bá, HoYoverse sẽ hiểu rằng trong thế giới game high-end, không có bước chạy nào nói dối được. Mọi thước phim đều có nhịp thở. Trailer Nodusfall vừa cất tiếng, và ở phía cuối con đường, FromSoftware vẫn đang đứng đó với Elden Ring như một cột mốc không thể dời. Nodusfall chọn cách phóng qua cột mốc ấy bằng bốn đôi chân để cùng rung một nhịp. Chỉ khi nào thấy được trận đấu thật sự, chúng ta mới biết họ đang chạy trên cùng đường đua, hay họ đang mở một đường chạy mới mà từ trước đến nay chưa ai từng đặt chân đến.