Vụ án Sanhaji và khởi đầu chưa trọn vẹn của Zidane tại đội tuyển Pháp

Có những buổi sáng ở Clairefontaine mà tiếng bước chân quan trọng hơn cả tiếng còi. Khu huấn luyện nằm giữa rừng Rambouillet, cách Paris chừng bốn mươi cây số về phía tây nam, nơi mọi thứ từ bữa ăn, xe buýt, phòng ngủ đến danh sách khách mời đều do một nhóm hậu cần lo liệu. Người đứng đầu nhóm ấy, suốt hơn hai mươi năm, là Mohamed Sanhaji.

Đầu tháng này, Sanhaji không có mặt. Ông bị cấm bước vào Clairefontaine, bị cấm liên lạc với bất kỳ nhân viên hay cầu thủ nào của đội tuyển Pháp. Không phải vì một quyết định nội bộ của Liên đoàn Bóng đá Pháp (FFF), mà vì một cuộc điều tra hình sự do các công tố viên Pháp tiến hành. Một người đã gắn bó với mọi chuyến đi, mọi buổi tập, mọi buổi họp báo của đội tuyển Pháp từ năm 2026 bỗng nhiên trở thành cái tên bị gạch khỏi danh sách.

"Ba lần gọi sai Xhaka dạy tôi đọc người trước khi viết." Năm 2026, ở Kaliningrad, tôi đọc sai tên Granit Xhaka ba lần trong hiệp một và bị người hâm mộ Thụy Sĩ la ó. Tôi ở lại Nga thêm một tháng, thuê phòng xem lại băng ghi hình, ghi chú phiên âm từng cầu thủ. Bài học năm đó không nằm ở chỗ tôi xấu hổ thế nào, mà ở chỗ tôi hiểu ra một điều: những gì diễn ra quanh trận đấu thường quan trọng không kém những gì diễn ra trong trận đấu. Sự vắng mặt của một người hậu cần có thể nói nhiều về một đội bóng hơn cả một buổi họp chiến thuật.

Đây là khởi đầu mà Zinedine Zidane không hề mong đợi. Ông nhận ghế huấn luyện viên đội tuyển Pháp sau một quãng thời gian dài chờ đợi, với một chương trình đã được vạch sẵn trong đầu. Buổi tập đầu tiên được coi là cột mốc, là lúc người ta đánh giá phong cách, triết lý, và cách ông gắn kết một thế hệ cầu thủ mới với di sản của những năm tháng trước. Nhưng trước khi bóng lăn, một hồ sơ pháp lý đã buộc ông phải đối mặt với câu hỏi mà không huấn luyện viên nào muốn nghe: đội bóng của tôi thực sự vận hành như thế nào?

Bối cảnh chiến thuật ở đây gần như trống rỗng. Không có sơ đồ đội hình, không có hệ thống pressing, không có dữ liệu bàn thắng kỳ vọng, không có chỉ số kiểm soát bóng. Tất cả những gì chúng tôi có là một sự kiện hành chính – tư pháp hiếm hoi xâm chiếm sân tập. Với người hâm mộ, tin này có thể chỉ là một dòng chú thích bên lề trận đấu. Với những ai từng đứng đủ lâu ở đường biên, nó là tấm gương phản chiếu toàn bộ cấu trúc của một đội tuyển quốc gia.

Trong bóng đá hiện đại, người ta thường nói về huấn luyện viên trưởng như thể ông ta kiểm soát mọi thứ. Nhưng một đội tuyển quốc gia vận hành khác hẳn một câu lạc bộ. Không có chủ tịch bỏ tiền, không có giám đốc thể thao thương lượng hợp đồng, không có bản hợp đồng dài hạn. Chỉ có một liên đoàn, một bộ máy hành chính, và một nhóm nhân viên hậu cần đi cùng đội qua từng đợt tập trung. Trong bộ máy đó, vai trò an ninh và hậu cần không phải thứ yếu. Người phụ trách an ninh quyết định cầu thủ nào được tiếp cận, ai được vào phòng, ai được ngồi gần đội. Người phụ trách hậu cần quyết định giờ ăn, giờ nghỉ, giờ lên xe, và cả những chi tiết nhỏ nhất như nhiệt độ phòng tập. Khi người đó biến mất, khoảng trống hiện ra ngay cả khi không ai nói ra.

Mohamed Sanhaji là một trong những nhân vật kín tiếng nhất nhưng lại có mặt khắp nơi. Ông không phát biểu, không xuất hiện trong các buổi họp báo, nhưng từ năm 2026 đến nay, gần như mọi chuyến đi của Les Bleus đều có dấu vân tay của ông. Cầu thủ quen với việc nhìn thấy ông trước cả huấn luyện viên mỗi sáng. Người hâm mộ Pháp có thể không biết mặt ông, nhưng đại diện đội tuyển thì biết. Đó là kiểu nhân vật mà chỉ khi vắng đi, người ta mới hiểu tầm quan trọng.

Theo các thông tin công khai, Sanhaji bị điều tra vì nhiều cáo buộc khác nhau: tham nhũng, lạm dụng chức vụ để gây ảnh hưởng, biển thủ công quỹ và gian lận. Trong bối cảnh thông thường, đây có thể chỉ là một vụ án hành chính ít liên quan đến bóng đá. Nhưng điểm mấu chốt nằm ở chỗ vụ việc có liên quan đến một khoản quyên góp từ Kylian Mbappé cho các quan chức an ninh của đội tuyển Pháp. Chính khoản quyên góp này là trung tâm của những cái gọi là "bất thường" đang được điều tra.

Với một cầu thủ đang ở đỉnh cao sự nghiệp như Mbappé, đây là chi tiết không ai mong muốn. Anh không bị buộc tội, không bị cáo buộc điều gì cụ thể, nhưng tên anh xuất hiện trong một hồ sơ pháp lý đang điều tra về quản lý tài chính. Trong bóng đá hiện đại, hình ảnh thương mại của một cầu thủ đôi khi quan trọng hơn cả phong độ. Một dòng chú thích trong một văn bản tòa án có thể trở thành tiêu đề trên khắp các mặt báo trong vòng vài giờ.

Điều khiến câu chuyện này trở nên đáng chú ý nằm ở quyết định của Zidane. Theo các nguồn tin từ L'Équipe, ông đã muốn giữ Sanhaji ở lại vị trí cũ. Ông tin vào sự trung thành, và có lẽ tin rằng một vụ việc đang điều tra chưa đủ cơ sở để loại bỏ một người đã phục vụ đội tuyển hơn hai thập kỷ. FFF ban đầu đồng ý giữ ông lại, nhưng cuối cùng các biện pháp tư pháp buộc họ phải thay đổi. Kết quả là Sanhaji bị loại khỏi Clairefontaine và bị cấm liên lạc với bất kỳ ai trong đội.

Đây là lúc tôi muốn dừng lại một chút. Khi tin tức đến tai người hâm mộ, nhiều người lập tức đặt câu hỏi: Zidane sẽ làm gì trên sân? Sơ đồ nào ông sẽ chọn? Ông có tiếp tục di sản của người tiền nhiệm hay thay đổi hoàn toàn? Nhưng những câu hỏi đó đang bỏ qua một thực tế đơn giản: buổi tập đầu tiên của Zidane không bắt đầu bằng chiến thuật, mà bằng việc ghép lại bộ máy kỹ thuật và hành chính của chính mình.

Đó là chi tiết tôi cho là quan trọng nhất. Một huấn luyện viên mới của một đội tuyển quốc gia không chỉ cần thời gian để biết cầu thủ, mà còn cần thời gian để hiểu cấu trúc vận hành xung quanh mình. Ai lo khách sạn? Ai quyết định lịch bay? Ai giữ liên lạc với trọng tài, với đội y tế, với các cơ quan truyền thông? Trong trường hợp của Zidane, một trong những người nắm những sợi dây đó lại là người bị loại khỏi hệ thống.

Nếu tôi phải chọn một từ để mô tả tình huống này, tôi sẽ chọn "tái cấu trúc". Trong khi cả nước Pháp chờ đợi một buổi trình làng chiến thuật, Zidane buộc phải dành thời gian quý giá đầu tiên của mình để giải quyết một vấn đề nhân sự mà ông không gây ra. Không phải ông bị đổ lỗi, nhưng ông là người phải hứng chịu hậu quả.

Có một điều mà phân tích từ bên ngoài thường bỏ qua: sự vắng mặt của một nhân viên hậu cần lâu năm không chỉ đơn thuần là mất một người. Nó là mất một hệ thống ngầm mà cả đội đã quen dựa vào. Một người phụ trách an ninh nắm được ai cần được kiểm soát, ai cần được ưu tiên, ai cần được tách ra khi có sự cố. Khi một người như thế ra đi, không có tài liệu nào kịp ghi lại toàn bộ những thao tác quen thuộc đó. Người thay thế sẽ phải mất nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, để đạt đến cùng một mức độ trôi chảy.

Ở đây, tôi nhớ đến câu chuyện của chính mình. "Sân vắng, lòng người đầy – năm ấy tôi hiểu vì sao mình ngồi ở đây." Năm 2026, khi giải hạng Nhất bị hoãn vì dịch, đội Sichuan Jiuniu không thi đấu và cầu thủ bị nợ lương ba tháng. Nhờ mối quan hệ thân thiết từ những ngày theo dõi sân tập, tôi hiểu rõ hoàn cảnh của từng người. Khi bạn ở đủ gần, bạn học được rằng đội bóng không chỉ là mười một cầu thủ trên sân. Nó là cả một mạng lưới con người vận hành phía sau mà truyền hình không bao giờ chiếu tới.

Trở lại nước Pháp. Điều đáng nói là FFF đã không thay đổi quyết định cho đến khi pháp luật buộc. Đây không phải lần đầu một liên đoàn bóng đá phải chịu sức ép pháp lý liên quan đến nhân sự. Nhưng điều đáng chú ý ở đây là sự pha trộn giữa hai thứ khó tách rời: sự lựa chọn thể thao và trách nhiệm quản trị.

Trong nhiều năm, các liên đoàn bóng đá châu Âu vẫn thường giải quyết những vấn đề nội bộ bằng cách giữ kín hoặc chờ đợi. Tư duy này bắt nguồn từ một giả định: nếu không có gì to tát, đừng làm ồn. Nhưng trong bối cảnh hiện đại, khi giới truyền thông có khả năng theo dõi từng văn bản tòa án, khi người hâm mộ có quyền đòi hỏi trách nhiệm giải trình, sự im lặng của một liên đoàn có thể trở thành một rủi ro lớn hơn cả việc hành động sớm.

Có một chi tiết trong hồ sơ đáng để phân tích kỹ hơn: khoản quyên góp của Mbappé. Đây là điểm mà tôi cho là nhạy cảm nhất, bởi vì nó kết nối tiền bạc cá nhân của một ngôi sao với bộ máy quản lý của một liên đoàn. Trong bóng đá hiện đại, ranh giới giữa quà tặng cá nhân và giao dịch nhạy cảm thường mờ nhạt. Một cầu thủ quyên góp cho nhóm an ninh của đội tuyển có thể là cử chỉ tri ân, nhưng nếu khoản tiền đó đi qua những kênh không minh bạch, nó trở thành một vấn đề pháp lý nghiêm trọng.

Điều này không có nghĩa Mbappé bị buộc tội. Theo như chúng tôi được biết, anh không nằm trong số những người bị điều tra hình sự. Nhưng trong bối cảnh truyền thông, chỉ cần tên anh xuất hiện cùng những từ như "điều tra", "bất thường" và "công quỹ", hình ảnh thương mại của anh có thể bị ảnh hưởng theo một cách mà không ai kiểm soát được. Đây là rủi ro mà mọi ngôi sao bóng đá hiện đại phải sống chung.

Điều đáng lưu ý là, trong suốt quá trình vụ việc phát triển, không có bất kỳ dữ liệu nào về chuyên môn được đưa ra. Không có sơ đồ, không có thống kê, không có mô hình chiến thuật. Tất cả những gì giới phân tích có thể làm là suy đoán về tác động của một sự kiện hành chính lên một đội bóng. Đây là hiện tượng mà tôi từng thấy ở nhiều nơi, nhưng hiếm khi rõ ràng đến thế. Bóng đá đôi khi vận hành như một hệ thống hai tầng: tầng nổi là những gì diễn ra trên sân, tầng chìm là những gì diễn ra trong các văn phòng. Khi tầng chìm rung lắc, tầng nổi vẫn có thể chưa có dấu hiệu gì trong vài tuần, nhưng người ta cảm nhận được sự thay đổi.

Trong trường hợp của Zidane, câu hỏi lớn nhất không phải là ông sẽ chơi với sơ đồ nào, mà là ông sẽ xây dựng lại được bao nhiêu sự ổn định trong bộ máy nhân sự trước khi mùa giải quốc tế bắt đầu. Một đội tuyển quốc gia vốn chỉ có vài ngày tập trung mỗi đợt. Thời gian là tài nguyên khan hiếm nhất. Mỗi giờ bị tiêu tốn cho việc sắp xếp lại hậu cần là một giờ không được dùng cho việc gắn kết đội hình.

Đây là nơi tôi muốn đưa ra một góc nhìn phản trực giác. Hầu hết các tiêu đề đều gọi đây là "khởi đầu đầy sóng gió của Zidane". Cách gọi đó đặt Zidane vào trung tâm câu chuyện, như thể ông là nhân vật chính của một bi kịch. Nhưng nếu nhìn kỹ, Zidane chỉ là người trong cuộc không có lỗi. Người gây ra vấn đề là bộ máy quản trị của FFF, với những quyết định nhân sự và tài chính mà Zidane không được đào tạo để giám sát.

Sự thật là, những gì đang xảy ra với đội tuyển Pháp không phải là câu chuyện về một huấn luyện viên, mà là câu chuyện về cách một liên đoàn quản lý ranh giới giữa thể thao và hành chính. Zidane là người phải giải quyết hậu quả, nhưng không phải là người tạo ra nguyên nhân. Việc giới truyền thông tập trung vào ông phản ánh một thói quen lâu đời: chúng ta thích cá nhân hóa các vấn đề hệ thống, vì câu chuyện cá nhân dễ kể hơn câu chuyện cấu trúc.

Điều này dẫn đến một điểm mù thứ hai. Khi một vụ việc pháp lý xảy ra trong đội tuyển quốc gia, nhiều người sẽ tự động nghĩ đến tác động lên cầu thủ. Liệu họ có bị phân tâm không? Liệu họ có mất tập trung không? Đây là câu hỏi hoàn toàn hợp lý. Nhưng ít ai hỏi ngược lại: liệu những cầu thủ này có biết về vụ việc trước khi nó lên báo không? Và nếu có, họ cảm thấy thế nào khi một người mà họ quen mặt suốt nhiều năm bỗng nhiên biến mất?

Tôi từng thấy một động lực tương tự trong một bối cảnh khác. Khi một đội bóng có những người phục vụ lâu năm – bác sĩ, nhân viên hậu cần, đầu bếp – thì mối quan hệ giữa họ và cầu thủ thường không chỉ là công việc. Có những cầu thủ nhớ tên con của nhân viên vật lý trị liệu. Có những người gọi điện cho nhân viên hậu cần khi gặp khó khăn cá nhân. Khi một người như thế bị loại khỏi hệ thống vì lý do pháp lý, phản ứng của cầu thủ không thể đo bằng dữ liệu. Nó nằm ở khoảng lặng trong các buổi trò chuyện, ở những câu hỏi không được hỏi.

Đây là lúc tôi muốn quay lại câu chuyện của chính mình. "Nhịp chân trên sân cỏ không nói dối, chỉ cần đứng đủ lâu ở biên." Trong nhiều năm theo dõi các đội bóng, tôi học được rằng những dấu hiệu quan trọng nhất không nằm ở bảng tỷ số. Chúng nằm ở nhịp độ cầu thủ đi bộ vào sân tập, ở khoảng cách giữa các nhóm nhỏ trong giờ nghỉ, ở những cuộc trò chuyện bị ngắt khi có người lạ tới gần. Một đội bóng khỏe mạnh không chỉ chơi tốt, mà còn vận hành trơn tru phía sau ánh đèn.

Vụ án Sanhaji là một phép thử với FFF. Nếu liên đoàn này phản ứng nhanh, minh bạch và chuyên nghiệp, câu chuyện có thể khép lại trong vài tháng. Nếu họ tiếp tục chần chừ, để các chi tiết rò rỉ dần qua truyền thông, câu chuyện sẽ kéo dài và ăn mòn niềm tin. Trong cả hai trường hợp, tác động lên đội tuyển không nằm ở chuyên môn, mà ở môi trường.

Theo các thông tin công khai, luật sư của Sanhaji đã kháng cáo các biện pháp tư pháp áp đặt lên ông. Đây là diễn biến quan trọng, bởi vì nó cho thấy vụ việc chưa khép lại. Nếu kháng cáo thành công, có thể một số hạn chế sẽ được nới lỏng, nhưng không có nghĩa là mọi chuyện trở lại bình thường. Trong các vụ án hình sự liên quan đến chức trách, thời gian là yếu tố gây tổn hại lớn nhất, ngay cả khi kết quả cuối cùng có lợi cho bị cáo.

Điều tôi thấy đáng chú ý là cách thông tin được công bố. Các cáo buộc cụ thể – tham nhũng, lạm dụng chức vụ, biển thủ công quỹ, gian lận – được đưa ra bởi các công tố viên, chứ không phải bởi truyền thông. Đây là điểm quan trọng. Không phải mọi tin tức về một nhân viên đội tuyển đều có cùng trọng lượng. Khi nguồn tin là cơ quan tư pháp, độ tin cậy cao hơn hẳn so với tin đồn từ nội bộ.

Trong bối cảnh này, câu hỏi đặt ra không phải là Zidane có bị ảnh hưởng hay không, mà là ảnh hưởng đó sẽ kéo dài bao lâu và ở mức độ nào. Nếu vụ việc được giải quyết trong vài tuần, tác động có thể chỉ là một vài quyết định nhân sự tạm thời. Nếu kéo dài hàng tháng, Zidane sẽ phải xây dựng một bộ máy mới trong điều kiện thiếu ổn định, và điều đó có thể ảnh hưởng đến cách đội tuyển Pháp chuẩn bị cho các giải đấu quốc tế.

Tôi muốn nói thêm một điều về cách các liên đoàn bóng đá châu Âu vận hành. Trong nhiều thập kỷ, các liên đoàn này thường có xu hướng bảo vệ nhân sự của mình trước các cáo buộc bên ngoài. Tư duy này bắt nguồn từ một lý do chính đáng: một liên đoàn cần ổn định để hoạt động. Nhưng khi sự bảo vệ đó vượt qua ranh giới của trách nhiệm giải trình, nó trở thành rủi ro. FFF ban đầu giữ Sanhaji, có lẽ vì tin rằng vụ việc chưa đủ nghiêm trọng để thay đổi. Sau đó, khi các biện pháp tư pháp buộc họ phải hành động, họ buộc phải thay đổi trong thế bị động.

Đây là một bài học quan trọng cho bất kỳ liên đoàn nào. Trong thời đại mà thông tin lan truyền nhanh hơn tốc độ của các quyết định hành chính, việc chờ đợi có thể gây hại nhiều hơn việc hành động sớm. Người ta có thể tha thứ cho một sai lầm được sửa chữa kịp thời. Người ta khó tha thứ cho một sự do dự kéo dài.

Có một khía cạnh khác mà tôi cho là đáng bàn: vai trò của Zidane trong quyết định giữ Sanhaji. Theo thông tin từ L'Équipe, Zidane đã muốn giữ Sanhaji ở lại. Đây là một lựa chọn có thể hiểu được từ góc độ cá nhân. Một huấn luyện viên mới đến thường muốn giữ những người có kinh nghiệm, những người hiểu rõ hệ thống. Sanhaji là một trong những người thân cận nhất với đội tuyển trong hơn hai thập kỷ. Việc giữ ông lại có thể được coi là một cách để giảm bớt rủi ro trong giai đoạn chuyển giao.

Nhưng từ góc độ quản trị, quyết định này đặt ra câu hỏi về thứ tự ưu tiên. Khi một huấn luyện viên ưu tiên sự trung thành với một nhân viên hơn là rủi ro danh tiếng của liên đoàn, ông ta đang đặt cược vào một giả định: rằng vụ việc sẽ không leo thang. Trong trường hợp này, giả định đó đã không đúng. Các biện pháp tư pháp đã được áp dụng, và Zidane buộc phải chấp nhận một thực tế mà ông không mong muốn.

Đây là điểm mà tôi cho là phản trực giác nhất trong toàn bộ câu chuyện. Việc giữ một nhân viên trung thành không phải là biểu hiện của sự yếu đuối, mà là biểu hiện của một huấn luyện viên hiểu rõ giá trị của sự ổn định. Nhưng trong một số bối cảnh, sự ổn định ngắn hạn có thể đánh đổi bằng rủi ro dài hạn. Zidane đã chọn con đường khó khăn hơn: bảo vệ một người mà ông tin tưởng, trong khi biết rằng quyết định đó có thể bị chỉ trích. Đây là kiểu lựa chọn mà người ngoài thường đánh giá sai, vì họ chỉ nhìn thấy kết quả, không nhìn thấy quá trình.

Tôi từng chứng kiến một tình huống tương tự trong một đội bóng nhỏ ở Trung Quốc. Một huấn luyện viên giữ lại trợ lý của mình sau khi trợ lý bị điều tra vì những sai phạm trong quá khứ. Đội bóng mất điểm trong vài trận đầu, nhưng cuối cùng sự ổn định nội bộ đã giúp họ vượt qua giai đoạn khó khăn. Câu chuyện đó không chứng minh rằng việc giữ người là đúng trong mọi trường hợp. Nó chỉ cho thấy rằng các quyết định nhân sự trong bóng đá luôn có nhiều chiều, và những chiều đó thường không xuất hiện trong các bảng thống kê.

Trong bối cảnh đội tuyển Pháp, tác động của vụ việc này sẽ phụ thuộc vào ba yếu tố. Thứ nhất là tốc độ giải quyết của cơ quan tư pháp. Thứ hai là cách FFF xử lý truyền thông. Thứ ba là cách Zidane xây dựng lại bộ máy nhân sự của mình trong thời gian ngắn nhất có thể.

Về yếu tố thứ nhất, không ai dự đoán được. Các vụ án hình sự ở Pháp có thể mất nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, để đi đến kết luận. Trong khoảng thời gian đó, bóng đá vẫn phải tiếp tục. Đội tuyển Pháp vẫn phải tập trung, vẫn phải thi đấu, vẫn phải chuẩn bị cho các giải đấu quốc tế. Việc một vụ án đang treo lơ lửng trên đầu bộ máy nhân sự có thể tạo ra một bầu không khí mà người ngoài khó cảm nhận, nhưng những người trong cuộc cảm nhận rõ.

Về yếu tố thứ hai, FFF đang đứng trước một lựa chọn chiến lược. Họ có thể chọn im lặng và hy vọng vụ việc tự lắng xuống. Hoặc họ có thể chủ động công bố thông tin, giải thích các quyết định, và xây dựng một câu chuyện minh bạch. Trong môi trường truyền thông hiện đại, lựa chọn thứ hai thường hiệu quả hơn, ngay cả khi nó gây ra một số khó chịu ban đầu. Sự im lặng tạo ra khoảng trống cho suy đoán, và suy đoán thường tệ hơn sự thật.

Về yếu tố thứ ba, Zidane sẽ phải làm việc mà ông không hề dự tính: tái cấu trúc bộ máy nhân sự trong khi đồng thời chuẩn bị cho các trận đấu. Đây là một thách thức mà nhiều huấn luyện viên từng gặp, nhưng hiếm khi ngay từ những ngày đầu tiên. Cách ông xử lý giai đoạn này sẽ định hình không chỉ thành tích của đội tuyển, mà còn uy tín cá nhân của ông trong mắt cầu thủ và ban lãnh đạo.

Nếu phải tóm tắt toàn bộ câu chuyện trong một câu, tôi sẽ nói thế này: Zidane đã đến đội tuyển Pháp để xây dựng một đội bóng, nhưng lại phải bắt đầu bằng việc sửa chữa một hệ thống mà ông không gây ra. Đây không phải là lần đầu tiên một huấn luyện viên bị cuốn vào những vấn đề ngoài chuyên môn. Trong bóng đá hiện đại, ranh giới giữa sân cỏ và phòng họp ngày càng mờ. Một huấn luyện viên không chỉ quản lý cầu thủ, mà còn phải quản lý mối quan hệ với liên đoàn, với truyền thông, với các nhà tài trợ, và đôi khi cả với cơ quan tư pháp.

Điều đáng chú ý là, trong suốt thời gian này, không có bất kỳ thông tin nào cho thấy vụ việc ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch chiến thuật của Zidane. Đây có thể là một dấu hiệu tích cực. Nó cho thấy rằng Zidane và ban huấn luyện của ông vẫn giữ được sự tập trung vào chuyên môn, trong khi các vấn đề hành chính được xử lý ở một tầng khác. Nếu điều đó tiếp tục, đội tuyển Pháp có thể vượt qua giai đoạn khó khăn này mà không bị tổn thất lớn về mặt thành tích.

Nhưng đồng thời, đó cũng có thể là một dấu hiệu cảnh báo. Trong nhiều trường hợp, những vấn đề hành chính không ảnh hưởng ngay lập tức, nhưng tích tụ theo thời gian. Một sự bất ổn trong nhân sự hậu cần có thể dẫn đến những sai sót nhỏ trong các chuyến đi, trong lịch tập, trong việc sắp xếp phòng ở. Những sai sót đó có thể không được ghi lại, nhưng chúng ảnh hưởng đến tâm lý của đội bóng.

Trong bóng đá, người ta thường nói về "văn hóa đội bóng" như một thứ trừu tượng, khó định nghĩa. Nhưng văn hóa đội bóng thực ra được xây dựng từ những chi tiết rất cụ thể: ai ngồi cạnh ai trong bữa ăn, ai chịu trách nhiệm về việc gì, ai có tiếng nói trong những quyết định nhỏ. Khi một người lâu năm ra đi, những chi tiết đó thay đổi, và sự thay đổi đó không thể đo bằng dữ liệu nhưng có thể cảm nhận được trong không khí.

Ba tháng tới sẽ là giai đoạn quan trọng với Zidane và đội tuyển Pháp. Nếu các trận đấu đầu tiên diễn ra tốt đẹp, câu chuyện về Sanhaji có thể lùi vào quá khứ. Nếu kết quả không như mong đợi, câu chuyện đó sẽ được nhắc lại như một lời giải thích có sẵn. Đây là cách mà truyền thông bóng đá thường vận hành: họ cần một câu chuyện, và họ sẽ chọn câu chuyện phù hợp với kết quả.

Điều tôi muốn nhấn mạnh là, trong cả hai trường hợp, câu chuyện về Sanhaji không nên được dùng như một lời bào chữa. Nếu đội tuyển Pháp chơi tốt, đó là công của cầu thủ và ban huấn luyện. Nếu chơi không tốt, đó cũng là trách nhiệm của họ. Vụ việc hành chính là một yếu tố trong bối cảnh, không phải là nguyên nhân của mọi vấn đề. Người hâm mộ có quyền đòi hỏi sự rõ ràng trong cả cách đánh giá lẫn cách quy trách nhiệm.

"Nhịp chân trên sân cỏ không nói dối, chỉ cần đứng đủ lâu ở biên." Những gì tôi học được sau nhiều năm theo dõi các đội bóng là: kết quả cuối cùng không bao giờ được quyết định bởi một sự kiện duy nhất. Nó được quyết định bởi cách một đội bóng phản ứng với sự kiện đó. Đội tuyển Pháp của Zidane đang ở ngay khoảnh khắc đầu tiên của một chuỗi phản ứng dài. Chúng ta sẽ phải chờ để xem họ chọn cách đi tiếp như thế nào.

Và đây là điều tôi muốn để lại cho người đọc. Khi chúng ta nhìn một đội bóng, chúng ta thường chỉ thấy những gì diễn ra trong chín mươi phút. Nhưng đằng sau chín mươi phút đó là hàng trăm con người, hàng nghìn quyết định nhỏ, và đôi khi là những câu chuyện pháp lý không hề liên quan đến bóng đá. Hiểu được điều đó là hiểu được tại sao bóng đá vừa đơn giản vừa phức tạp đến vậy.

Câu hỏi tôi đặt ra cho chính mình, và cho những ai đang theo dõi đội tuyển Pháp trong giai đoạn này: chúng ta đang đánh giá một đội bóng, hay chúng ta đang đánh giá một bộ máy? Và khi hai thứ đó xung đột, cái nào quan trọng hơn?

Trong trường hợp của Zidane, câu trả lời chưa đến. Nhưng cách ông xử lý ba tháng tới có thể sẽ định hình không chỉ nhiệm kỳ của ông, mà còn cách người ta nhìn nhận vai trò của một huấn luyện viên đội tuyển quốc gia trong bóng đá hiện đại. Một huấn luyện viên giỏi không chỉ biết cách đặt đội hình. Anh ta còn phải biết cách đứng vững khi hệ thống xung quanh mình rung lắc.

Ba lần gọi sai Xhaka dạy tôi rằng sai sót không nằm ở chỗ ta nói điều gì, mà ở chỗ ta chưa hiểu đủ về người mình đang nói tới. Với đội tuyển Pháp lúc này, có lẽ điều quan trọng nhất không phải là dự đoán kết quả các trận đấu, mà là hiểu đúng về một bộ máy đang phải tự sửa chữa chính mình. Khi hiểu đúng, ta có thể đánh giá công bằng. Khi hiểu sai, mọi kết luận đều trở thành phỏng đoán.

Tôi sẽ tiếp tục theo dõi. Không phải để tìm một tiêu đề giật gân, mà để ghi lại khoảnh khắc một đội bóng học cách vận hành mà không có một trong những người đã giữ nó bên nhau suốt hơn hai mươi năm.